Bitişik Nizamda En Büyük Tehlike: 45 Yıllık Sığ Komşu Bina Temelleri
Cevizlik, Zeytinlik, Sakızağacı, Yenimahalle, Osmaniye ve Bakırköy Çarşı dokusunda binaların büyük çoğunluğu yan bahçe mesafesi olmaksızın birbirine sıfır yaslanan bitişik nizam düzenindedir. Bu sokaklarda 1975 yapımı bir apartmanı yıkıp altına 1 veya 2 katlı kapalı bodrum otoparkı yapmak istediğinizde temel kazı kotunuz yol seviyesinden -4,00 m ila -7,50 m derinliğe iner.
Oysa hemen sağınızdaki ve solunuzdaki 45 yıllık komşu apartmanların çoğunda bodrum otoparkı yoktur; taş veya C12 betonla yapılmış sığ tekil pabuç temelleri yüzeyden yalnızca -0,80 m veya -1,50 m aşağıda durmaktadır! Geoteknik destek (iksa) yapmadan kepçeyle komşu temelin altına indiğiniz anda, komşu binanın altındaki toprak sizin çukurunuza doğru akar; yan binada ani oturma ve duvar çatlakları oluşur, şantiye derhal Bakırköy Belediyesi zabıtası ve yapı kontrol ekiplerince mühürlenir ve arsa sahipleri dahi müteselsil tazminat davalarıyla karşı karşıya kalabilir.
Yıkım Öncesi Komşu Delil Tespiti, İskele Koruması ve Titreşimsiz Yıkım
İnşaat Mühendisi Celalettin YAĞMAHAN yönetimindeki şantiye ve geoteknik ekiplerimiz, bitişik nizam Bakırköy şantiyelerinde yıkım ruhsatı alınır alınmaz üç aşamalı güvenlik kalkanını devreye sokar:
- Fotoğraflı Komşu Durum Tespiti ve Çatlak Ölçer Kurulumu: Yıkım başlamadan önce sağ, sol ve arka bitişik binalardaki mevcut sıva çatlakları ve eğimler tutanak ve görsellerle kayıt altına alınır; hassas noktalara milimetrik crackmeter (çatlak ölçer) ve optik okuma hedefleri yerleştirilir.
- SerMimar İskele Tam Korumalı Güvenlik Perdesi: Yaya trafiğinin yoğun olduğu dar sokaklarda grup şirketimiz SerMimar İskele’nin TS EN sertifikalı çelik cephe iskeleleri ve toz/moloz tutucu güvenlik ağları kurularak çevre emniyeti sağlanır.
- Komşu Duvar Sıyırma ve Hidrolik Makasla Kademeli Yıkım: Yoldan uzanan dev makaslarla binayı çekip devirmek bitişik nizamda kesinlikle yasaktır! Çatıdan aşağıya kat kat inen mini robotik ekskavatörler ve hidrolik kesicilerle kirişler komşu duvardan sarsıntısız ayrıştırılır; yağmurlama (pulverize su) ile asbest/toz yayılımı önlenir.
6–8 Metrelik Dar Sokaklarda Mini Kazıklı İksa Sistemi Nasıl Kurulur?
Cevizlik veya Zeytinlik’in tek yönlü 7 metrelik ara sokaklarına 45 tonluk dev fore kazık makineleri giremez ve komşu duvara sıfır çalışamaz. Bu darboğazı çözmek için paletli kompakt Mini Kazık Delgi Makineleri kullanıyoruz.
Sıfır Sınır Delgisi ve Başlık Kirişi (Cap Beam) Kenetlenmesi
Yıkım zemin kotuna indiğinde, henüz bodrum hafriyatına tek kepçe vurulmadan parsel sınırları boyunca Ø25 cm – Ø40 cm çapında, aralıksız veya teğet dizilimli yüksek donatılı betonarme mini kazıklar kazı tabanının 3 ila 5 metre daha altına (sağlam kireçtaşı/kil soket boyuna) kadar delinerek enjekte edilir. Tüm kazık başları üst kotta yüksek donatılı kesintisiz bir betonarme başlık kirişi (cap beam) ile birbirine bağlanarak bütün kazıkların tek bir rijit perde gibi birlikte çalışması sağlanır.
Kademeli Kazı, Püskürtme Beton ve İnklinometre Gözlemi
Ardından hafriyat bir anda değil, 1,50–2,00 metrelik kontrollü kademelerle indirilir; her kademede kazık yüzeyleri çift kat çelik hasır ve yüksek mukavemetli püskürtme beton (shotcrete) ile kaplanır. Kazı süresince iksa perdesinin milimetrik yatay hareketleri geoteknik ölçüm cihazları (inklinometre ve total station prizmaları) ile günlük izlenerek komşu binanın toprak ve temel yükü sıfır deformasyonla taşınır.
Kazı Derinliği ve Komşu Durumuna Göre İksa Sistemleri Tablosu
Bakırköy bitişik nizam şantiyelerinde kazı derinliği, yeraltı su seviyesi ve komşu parsel şartlarına göre CFY Mühendislik tarafından projelendirilen iksa çözümleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Şantiye ve Kazı Senaryosu | Tipik Kazı Derinliği | Uygulanan İksa Taşıyıcı Sistemi | Yatay Deplasman Kontrolü |
|---|---|---|---|
| Tek Bodrumlu Konsol Bitişik Parsel | -3,00 m – -4,20 m | Konsol çalışan sık aralıklı Ø30 cm mini kazık + başlık kirişi + shotcrete | Soket boyu derinleştirilerek ankrajsız rijit tutuş |
| Çift Bodrumlu Otopark Kazısı (Yol Cepheleri / Uygun Sınır) | -5,50 m – -7,50 m | Ø30–Ø45 cm mini/fore kazık + kademeli öngermeli zemin ankrajı + kuşak kirişi | Hidrolik kriko ile ankraj öngermesi ve inklinometre takibi |
| Komşu Parsel Altına Ankraj Yapılamayan Sınırlar | -4,50 m – -7,00 m | Mini kazık perdesi + SerProfil yüksek mukavemetli çelik boru iç destek (Strut) | Komşu parsel sınırını 1 cm dahi geçmeden içten çapraz/köşe destekleme |
| Sahile Yakın Yüksek Yeraltı Sulu Bitişik Kazı | -4,00 m – -6,50 m | Kesişen (secant) kazık / jet-grout sızdırmazlık perdesi + iç destek | Komşu temel altından su ve ince kum çekilmesini (borulanmayı) önleme |
Komşu Muvafakati Olmayan Parsellerde Çelik Boru İç Destek (Strut) Çözümü
Derin kazılarda kazık perdesini geriye bağlayan öngermeli zemin ankrajı halatları komşu parselin zemin altına uzandığı için, komşu bina maliklerinden yazılı muvafakat alınması veya komşu bodrum sığınak/temeliyle çakışmaması gerekir. Komşu apartmanın izin vermediği veya komşunun da bodrumu bulunduğu durumlarda şantiyemiz asla durmaz: Grup şirketimiz SerProfil üretimi kalın etli çelik boru köşe ve karşılıklı iç destek (strut) kirişleri kurularak iksa perdesi parselin kendi içinden desteklenir; radye temel ve bodrum döşemeleri döküldükçe çelik borular kademeli olarak güvenle sökülür.
TBDY 2018 Bitişik Nizam Deprem Derzi ve Çekiçleme Etkisinin Önlenmesi
Bitişik nizamda yeni bina yükselirken yapılan en ölümcül kusurlardan biri, yeni binanın betonunu eski komşu binanın duvarına sıfır yapıştırmaktır. Kat döşeme hizaları ve salınım periyotları farklı iki bina deprem anında birbirine balyoz gibi çarparak (çekiçleme / pounding etkisi) kolon kesilmesine yol açar. TBDY 2018 Bölüm 4.9.3 uyarınca yeni projelerimizde her iki komşu sınırda zorunlu sismik deprem derzi boşluğu (dinamik yer değiştirme hesabına ve 6 metreye kadar en az 30 mm, sonraki her 3 metre yükseklik için +10 mm artış kuralına göre) bırakılır; bu boşluk kalıp aşamasında boşaltılır, içinde sert inşaat artığı bırakılmaz ve dış cephede A1 sınıfı yangın bariyerli taşyünü fitil ile esnek EPDM/alüminyum dilatasyon profilleriyle estetik ve su sızdırmaz biçimde kapatılır.
Ayrıca Cevizlik, Sakızağacı ve İncirli ara sokaklarındaki şantiye sürecinde belediye çalışma saatlerine, hafriyat kamyonu güzergâh izinlerine ve komşu esnaf/konut huzuruna azami özen gösterilerek süreç sıfır idari ceza ve sıfır komşu ihtilafıyla tamamlanır. Dar parselinizin iksa, araç asansörlü otopark ve toplam dönüşüm bütçesini netleştirmek için ücretsiz imar ve fizibilite etüdü sayfamızdan bize başvurabilirsiniz.
